Po obu stronach Olzy - spacer przez dwa Cieszyny

Wycieczkę do Cieszyna planowaliśmy od pół roku. W końcu udało się ustalić termin i w niedzielę 26 kwietnia ruszyliśmy. Byli ze mną Andrzej, Grzegorz i Pavel. W planie mieliśmy Cieszyn, Czeski Cieszyn i wszystko, co uda się zobaczyć po drodze. Jak na wyjazd, który tak długo dojrzewał, wypadało przynajmniej przekroczyć granicę. :)

Zaczęliśmy na Rynku, pod ratuszem. Stąd można ruszyć w stronę zamku, ale najpierw zrobiliśmy małe odbicie do kościoła św. Marii Magdaleny i Studni Trzech Braci. To wszystko jest blisko siebie, więc nie trzeba od razu wybierać między zwiedzaniem a chodzeniem.

Początek spaceru - Rynek i ratusz.

Kościół św. Marii Magdaleny stoi tuż przy Rynku, przy placu Dominikańskim. Weszliśmy do środka. Jego historia sięga XIII wieku i związana jest z dominikanami. Po wielkim pożarze miasta w 1789 roku świątynię odbudowano, dlatego średniowieczny rodowód nie oznacza, że wszystko, co oglądamy, pochodzi ze średniowiecza. W Cieszynie dość szybko można się przekonać, ile razy jedno miejsce potrafiło zmienić wygląd. 

W kościele św. Marii Magdaleny.

Dalej zeszliśmy do Studni Trzech Braci. Według legendy właśnie tutaj spotkali się po długiej rozłące Bolko, Leszko i Cieszko. Tak się ucieszyli, że postanowili założyć miasto. Nam zebranie się na jednodniową wycieczkę zajęło pół roku, więc rozmach przedsięwzięcia doceniam.

Rok 810, który pojawia się na tablicy, należy do tej opowieści. Udokumentowana historia studni sięga 1434 roku. Była wtedy Studnią Bracką, związaną z dominikanami, a charakterystyczną metalową altanę dostała w 1868 roku. Bracia zostali, tylko z czasem zmieniła się ich tożsamość.

Studnia Trzech Braci.

Po studni przyszła kolej na podcienia i ulicę Głęboką, którą ruszyliśmy w stronę Wzgórza Zamkowego. Na tym odcinku dobrze od czasu do czasu podnieść głowę znad sklepowych wystaw. Nad szyldami zaczynają się wykusze, ozdobne okna, rzeźbione twarze i inne szczegóły, którym zrobiłem całkiem sporo zdjęć.

Andrzej, Pavel i Grzegorz. Po drodze na zamek.

Na Wzgórzu Zamkowym obejrzeliśmy rotundę i Wieżę Piastowską, a także spojrzeliśmy na Czeski Cieszyn. Na razie z góry. Za chwilę mieliśmy chodzić po drugiej stronie Olzy.

Romańską rotundę św. Mikołaja i św. Wacława można kojarzyć nawet bez wizyty w Cieszynie. Jest na odwrocie banknotu dwudziestozłotowego. Taki zabytek noszony po kieszeniach, choć zwykle przy płaceniu mało kto przygląda się architekturze.

Rotunda, którą można znaleźć także w portfelu.

Stojąca obok Wieża Piastowska pochodzi z XIV wieku i jest pozostałością dawnego zamku książęcego. Wzgórze ma dziś parkowy charakter, ale rotunda i wieża przypominają, że spacerujemy po miejscu, które przez stulecia pełniło zupełnie inne funkcje niż niedzielna przechadzka.

Wieża Piastowska i wiosna na Wzgórzu Zamkowym.

Po zejściu ze wzgórza dotarliśmy do Cieszyńskiej Wenecji, czyli zabudowy przy ulicy Przykopa, nad kanałem Młynówka. Dawniej mieszkali i pracowali tutaj między innymi garbarze, tkacze i sukiennicy. Woda była im potrzebna do pracy, a mostki prowadziły do stojących nad kanałem domów.

My trafiliśmy na Wenecję bez wody. Domy były, mostki też. Zabrakło dość istotnego elementu.

Cieszyńska Wenecja. Tym razem bez wody.

Potem przeszliśmy przez Olzę do Czeskiego Cieszyna i dotarliśmy na tamtejszy rynek. Dwa centra w zasięgu jednego spaceru, ale z inną historią. Po podziale miasta w 1920 roku historyczny Rynek i Wzgórze Zamkowe znalazły się po polskiej stronie. Czeska część musiała rozwinąć własne centrum. To pomaga zrozumieć, dlaczego po przejściu przez rzekę zmienia się też charakter zabudowy.

Rynek po drugiej stronie Olzy.

Po drodze minęliśmy remizę strażacką i przeszliśmy przez okolice Masarykovych sadów. Kolejnym przystankiem był kościół Najświętszego Serca Jezusowego. Neogotycka świątynia została konsekrowana w 1894 roku, a zaprojektował ją wiedeński architekt Ludwig Satzke. Powstała więc jeszcze wtedy, kiedy dzisiejsze dwa Cieszyny były jednym miastem.

Kościół Najświętszego Serca Jezusowego.

Znaleźliśmy się również przy Moście Przyjaźni, skąd widać polską stronę i wylot ulicy Głębokiej. Do Polski wróciliśmy jednak dalej, Mostem Sportowym. Dzięki temu spacer objął także zielony odcinek nad Olzą.

Wracamy do Polski Mostem Sportowym.

Po polskiej stronie szliśmy przy Młynówce, a potem ścieżką wśród drzew w stronę pomnika Mieszka I. Tutaj woda w kanale już była. Po Wenecji bez wody można było wreszcie zobaczyć Młynówkę w komplecie.

Młynówka - tutaj już z wodą.

Pomnik upamiętnia Mieszka I, pierwszego księcia cieszyńskiego - innego niż ten znany z chrztu Polski. Rzeźbę wykonał Jan Raszka, a pomnik odsłonięto w 1931 roku. To jeden z tych przystanków, przy których krótki napis na cokole oszczędza człowiekowi sporego zamieszania w historii.

Pomnik Mieszka I w Cieszynie

Dalej dotarliśmy pod Kościół Jezusowy przy placu Kościelnym. To ważne miejsce dla miejscowych ewangelików. Jego początki wiążą się z cesarską zgodą z 1709 roku na budowę jednego z tak zwanych kościołów łaski, po długim okresie ograniczania protestantom możliwości publicznego praktykowania wiary.

Kościół Jezusowy.

Wróciliśmy na Rynek. Tu zwraca uwagę dawny hotel Pod Brunatnym Jeleniem. Obecny budynek otwarto w 1912 roku. Miał między innymi windę, centralne ogrzewanie, kawiarnię oraz sale koncertową i balową. Jak na początek XX wieku - całkiem wygodny adres.

Dawny hotel Pod Brunatnym Jeleniem.

W ciągu dnia był też obiad w Cieszynie. Poza zabytkami trzeba było uwzględnić również potrzeby uczestników wycieczki. :)

Spacer zaprowadził nas jeszcze na Stary Targ. Stąd widać stojący przy Głębokiej 15 dawny Dom Niemiecki, mieszczący Bibliotekę Miejską. Jego nazwa przypomina o niemieckich mieszkańcach i organizacjach, które współtworzyły życie Cieszyna. Po drodze mijaliśmy ślady różnych języków, wyznań i dawnych granic. Nie wszystkie da się wyczytać z samej fasady

Stary Targ i dawny Dom Niemiecki.

Niedaleko znajduje się Teatr im. Adama Mickiewicza, otwarty w 1910 roku. Zaprojektowała go wiedeńska pracownia Fellner & Helmer, specjalizująca się w budynkach teatralnych. Kolejny wiedeński trop, tym razem przy placu Teatralnym.

Teatr im. Adama Mickiewicza.

Na końcu naszej fotograficznej trasy znalazło się Muzeum Drukarstwa przy Głębokiej 50. Powstało w 1996 roku, żeby zachować miejscowe tradycje drukarskie i zabytkowe wyposażenie. W jego zbiorach są również sprawne maszyny - drukowanie ma tu znacznie więcej etapów niż kliknięcie „drukuj”

Jeszcze jeden przystanek przy Głębokiej.

Ostatecznie z planowanego od pół roku wyjazdu wyszedł spacer przez dwa miasta, zamek, kościoły, trochę zieleni i Wenecję w wersji suchej. Jeśli chcecie przejść podobną trasę, zostawcie sobie dzień, żeby po drodze zmieścił się również obiad i zwykłe zatrzymywanie się bez powodu.

Pół roku na ustalenie terminu raczej nie jest konieczne. Nam akurat tyle zeszło. :)

Zobacz też

• Spacer po Bielsku

• Porąbka, Kozubnik, Żar