wtorek, 27 kwietnia 2004

NLP

Programowanie neurolingwistyczne

...to ostatnio moje TOP zainteresowanie :)

Programowanie Neurolingwistyczne powstało na początku lat siedemdziesiątych w Santa Cruz w Kalifornii jako owoc współpracy lingwistyka Johna Grindera oraz Richarda Bandlera - studenta matematyki i informatyki. Obaj interesowali się psychoterapią i poszukiwali doskonałości w tej dziedzinie. Podjęli oni studia nad pracą trzech najwybitniejszych amerykańskich terapeutów tamtych czasów: Fredericka Perlsa, twórcy terapii Gestalt, Virginii Satir, fenomenalnej terapeutki rodzinnej oraz Miltona Ericksona - słynnego hipnoterapeuty. Zadaniem jakie postawili sobie Grinder i Bandler było zidentyfikowanie metod stosowanych przez tych psychoterapeutów i stworzenie modelu skutecznej terapii, którego można by nauczać innych. Nie interesowali się teorią - szukali zasad, które czynią pracę z pacjentem efektywną. Odkryli, że terapeuci tak różnych orientacji teoretycznych, ludzie o różnych osobowościach, stosują zadziwiająco podobne reguły, wzory zachowania i struktury lingwistyczne w pracy z klientami. Swoje spostrzeżenia Bandler i Grinder zawarli w książkach opublikowanych w latach 1975 - 1977: dwutomowym "The Structure of Magic" oraz składającym się również z dwóch części "Patterns of Hipnotic Techniques of Milton H. Erickson".
Model przez nich stworzony i dalej rozwijany, jak piszą Joseph O'Connor i John Seymour - autorzy książki "Wprowadzenie do programowania neurolingwistycznego" - może być wykorzystywany do zwiększania efektywności komunikacji, przeprowadzania zmian w terapii, przyśpieszania uczenia się i... zwiększania radości z życia po prostu. Autorzy ci nazywają Neurolingwistyczne Programowanie sztuką podkreślając, że opiera się na twórczej fascynacji ludźmi będących mistrzami w rozmaitych sferach aktywności. O'Connor i Seymour twierdzą nawet, że to zupełny przypadek, iż metoda ta powstała w psychoterapii. Wskazują, że w swej istocie NLP to wyrafinowane strategie badania reguł, jakimi kierują się ludzie wybitni, odnoszący sukcesy w różnych dziedzinach i uczenie ich innych. Wzorce, umiejętności i techniki odkrywane w tym procesie (zwanym modelowaniem) stosowane są w poradnictwie, edukacji, sporcie, polityce i biznesie. Najnowsze modele i procedury uczą umiejętności budowania własnej motywacji, wpływania na własne procesy emocjonalne i myślowe oraz wywierania wpływu na innych.

Próba oceny.
Neurolingwistyczne Programowanie jest interesującą próbą wyjaśnienia działania umysłu i ludzkiego zachowania. Przede wszystkim jest jednak praktycznym modelem efektywnej komunikacji i bogatym arsenałem technik służących wprowadzaniu zmian w sobie i innych. W myśleniu terapeutycznym okazało się być zaczynem rewolucyjnych zmian przełamujących akademickie kanony. Nie jest jednak pozbawione pewnych luk teoretycznych a istotny dla koncepcji zespół zależności między formami językowymi, ułożeniem i ruchami oczu oraz pamięcią nie został empirycznie potwierdzony. Krytykę nauki akademickiej i doświadczenia, które miały obalić założenia NLP dotyczące wzorców ruchu gałek ocznych tłumaczą zwolennicy tej metody powierzchownym i częściowo fałszywym pojmowaniem myśli twórców. Z drugiej strony istnieją badania, które pozytywnie zweryfikowały inne tezy NLP. Twórcy metody - Bandler i Grinder w prowokujący sposób odpowiadają: "Wszystko, co zamierzamy wam tu powiedzieć, jest kłamstwem. Każde uogólnienie to nieprawda. (...) Większość naszych kłamstw działa rzeczywiście skutecznie, jeśli traktujecie je tak, jakby były prawdą. (...) Interesujemy się tylko tym, co przynosi efekty." (Bandler i Grinder, 1995, str.25-26, podkreślenie w oryginale). Zwraca uwagę fakt, że entuzjaści Neurolingwistycznego Programowania to najczęściej właśnie praktycy, którzy doceniają w tej metodzie przede wszystkim różnorodność i efektywność technik oddziaływania, przy strategicznej i krótkoterminowej orientacji terapii.
Wolfgang Walker w książce pt. "Przygoda z komunikacją" w rzetelny sposób stara ocenić się dokonania tego nurtu. W krytyce podnosi on ważny problem komercjalizacji NLP, która jest wynikiem niekontrolowanie szybkiej ekspansji tej metody na rynku szkoleń i usług psychologicznych. Doprowadza to, jak zauważa Walker, do stopniowego zanikania zrozumienia istoty i podstawowych założeń teoretycznych Neurolingwistycznego Programowania a w konsekwencji - wypaczeń i nadużyć. Winą można obarczyć jednak już Bandlera i Grindera. Opracowali oni zbiór terapeutycznych technik w oderwaniu od kontekstu filozoficznego i duchowego w którym powstały. Założyli, że technika ma charakter neutralny, pozostawiając otwartymi pytania o cele, etykę i odpowiedzialność. Usunięcie duchowo-etycznego tła pracy Perlsa, Satir i Ericksona pozwoliło być może na dostateczne zrozumienie stosowanych przez nich technik, jednak stworzyło niebezpieczeństwo wykorzystania tych narzędzi przez niekompetentnych albo niemoralnych ludzi.

Bibliografia:
O'Connor J., Seymour J (1998), Wprowadzenie do programowania neurolingwistycznego, Poznań, Wyd. Zysk i S-ka.
Bandler R., Grinder J. (1995), Z żab w księżniczki, Gdańsk, GWP.
Walker W. (2001), Przygoda z komunikacją, Gdańsk, GWP.

W skrócie ;)

Programowanie Neuro Lingwistyczne (Neuro Linguistic Programming-NLP) jest praktyczną dyscypliną, która dzięki wykorzystaniu najnowszej wiedzy z obszaru psychologii, komunikacji, psycholingwistyki i neuropsychologii, umożliwia:

* wpływanie na własne stany emocjonalne (pozbywanie się negatywnych emocji, zwiększanie motywacji, koncentracji, dostęp do stanów optymalnego funkcjonowania). Przy pomocy technik NLP możesz pozbyć się lęku, usunąć fobię, zmienić ograniczające przekonania, zabezpieczyć się przed negatywnymi skutkami stresu.
* wpływanie na stany emocjonalne, procesy mentalne oraz zachowanie innych ludzi przy pomocy technik perswazji. Możesz nauczyć się robić prezentacje handlowe tak skutecznie, że dalsze negocjacje stają się formalnością, omijać tzw. "opór" wobec prezentowanych przez Ciebie propozycji, umieć z łatwością skutecznie przekonywać innych do swoich pomysłów oraz w mgnieniu oka nawiązywać bliskie, oparte na zaufaniu kontakty z ludźmi.
W ostatnich latach zaczyna się zacierać granica pomiędzy poszczególnymi gałęziami nauki, a na skrzyżowaniu różnych nauk powstają fascynujące odkrycia i rozkwitają zupełnie nowe dyscypliny. Jednym z przykładów jest, przezywająca ostatnio eksplozywny wzrost, nauka o działaniu ludzkiego mózgu (Brain Sciencies), która czerpie zarówno z psychologi, jak i z neurologii, optyki oraz chemii, która do tego przyczyniła się ostatnio do powstania ciekawych trendów w... ekonomii. NLP jest właśnie taką dyscypliną, która wykracza poza tradycyjne obszary psychologii. Dlatego też znajduje zastosowanie zarówno w nowoczesnej psychoterapii (którą nawet zaczyna zastępować, w niektórych sytuacjach) jak i biznesie, sporcie i polityce. Z technik NLP korzystają psychoterapeuci, świat biznesu, politycy oraz coraz częściej zwykli ludzie.


Materiały zaczerpnięte z artykułu Wojtka Wyplera.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...